Λήμνος: Αναδεικνύεται το Ιερό των Καβείρων – Η νέα διαδρομή των 270 μέτρων

Στην ολοκληρωμένη προστασία και ανάδειξη του Ιερού των Καβείρων στη Λήμνο προχωρά το υπουργείο Πολιτισμού, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου, πλήρως προσβάσιμου και οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου.

Πρόκειται για το σημαντικότερο μυστηριακό ιερό της Λήμνου και ένα από τα σημαντικότερα του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Η νέα μελέτη αξιοποιεί τα ευρήματα των πρόσφατων αρχαιολογικών ερευνών και προβλέπει την αποκάλυψη, συντήρηση και ανάδειξη του αρχαίου Περιβόλου, ενώ για πρώτη φορά εντάσσει και το νότιο τμήμα του χώρου στη διαδρομή των επισκεπτών.

Με την παρέμβαση αυτή ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός του υπουργείου Πολιτισμού για την ανάδειξη του Καβειρίου, με στόχο να ενισχυθεί τόσο η προστασία των αρχαιολογικών καταλοίπων όσο και η δυνατότητα πρόσβασης και περιήγησης των επισκεπτών.

Τι προβλέπει η νέα μελέτη

Βασική αρχή του έργου είναι η διατήρηση και ανάδειξη των αυθεντικών αρχαιολογικών καταλοίπων, με τις επεμβάσεις να περιορίζονται στις απολύτως απαραίτητες.

Προβλέπονται:

• η συστηματική αρχαιολογική έρευνα και αποκάλυψη του αρχαίου Περιβόλου,
• η συντήρηση και στερέωση των σωζόμενων τμημάτων του,
• περιορισμένες συμπληρώσεις όπου είναι απαραίτητες για την προστασία και την καλύτερη κατανόηση του μνημείου,
• η δημιουργία νέας διαδρομής περιήγησης,
• η εξασφάλιση της πρόσβασης για όλους τους επισκέπτες.

Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν με βάση τις αρχές της ελάχιστης επέμβασης, της χρήσης συμβατών υλικών και της δυνατότητας αναστρεψιμότητας των παρεμβάσεων.

Στο νότιο πλάτωμα του αρχαιολογικού χώρου βρίσκεται το αρχαϊκό τελεστήριο, που χρονολογείται στον 7ο αιώνα π.Χ. και έχει τη μορφή βωμού ή «Βήματος». Στο βόρειο πλάτωμα βρίσκεται το ελληνιστικό τελεστήριο, το οποίο λεηλατήθηκε και καταστράφηκε κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Μια ιστορία που ξεκινά από τον 8ο αιώνα π.Χ.

Το Ιερό των Καβείρων αποτέλεσε σημαντικό κέντρο της μυστηριακής λατρείας στην αρχαιότητα. Η λειτουργία του ως λατρευτικού χώρου ξεκινά από τον 8ο αιώνα π.Χ. και συνεχίζεται έως τον 3ο αιώνα μ.Χ.

Η λατρεία των Καβείρων, θεοτήτων που συνδέονταν με τη φωτιά και τη μεταλλουργία και θεωρούνταν γιοι του Ηφαίστου, ενισχύθηκε κατά την περίοδο της μακεδονικής κυριαρχίας.

Η μακραίωνη ιστορία του ιερού αποτυπώνεται στα διαφορετικά οικοδομικά κατάλοιπα που έχουν αποκαλυφθεί στον χώρο.

Το Ιερό ανασκάφηκε από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή κατά το διάστημα 1937-1991, ενώ οι νεότερες αρχαιολογικές έρευνες έφεραν στο φως νέα στοιχεία για τον αρχαίο Περίβολο και την οργάνωση του ιερού.

Νέα διαδρομή 270 μέτρων

Σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί κυρίως στην ανατολική πλευρά του αρχαιολογικού χώρου, όπου βρίσκονται τα τελεστήρια, βοηθητικά κτίρια και η σπηλιά του Φιλοκτήτη. Παράλληλα, ολοκληρώνεται νέα διαδρομή προς τον «Προμαχώνα».

Αντίθετα, το νότιο τμήμα του χώρου παραμένει μέχρι σήμερα μη οργανωμένο και μη επισκέψιμο.

Η νέα παρέμβαση προβλέπει τη δημιουργία διαδρομής μήκους περίπου 270 μέτρων, η οποία ακολουθεί το φυσικό ανάγλυφο της περιοχής και θα επιτρέπει την πρόσβαση στο νότιο τμήμα και τον αρχαίο Περίβολο.

Η διαδρομή θα αποτελείται από δύο βασικά τμήματα. Το πρώτο θα περιλαμβάνει κλίμακες και ήπιες ράμπες, ενώ το δεύτερο θα είναι σχεδιασμένο ώστε να μπορούν να κινούνται ταυτόχρονα πεζοί και άτομα που χρησιμοποιούν ηλεκτροκίνητο αμαξίδιο.

Παράλληλα, θα δημιουργηθούν ράμπες και πλατύσκαλα σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές προσβασιμότητας.

Τι έχει ήδη γίνει στον αρχαιολογικό χώρο

Η νέα παρέμβαση έρχεται να συμπληρώσει ένα ευρύτερο έργο προστασίας και ανάδειξης του Ιερού των Καβείρων.

Στο πλαίσιο προηγούμενου έργου, συνολικού προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο 2014-2020» του ΕΣΠΑ, πραγματοποιήθηκαν εργασίες για τη βελτίωση της προστασίας και της επισκεψιμότητας του χώρου.

Μεταξύ άλλων, έγιναν:

• σταθεροποίηση πρανών,
• διαμόρφωση διαδρομών περιήγησης και χώρων στάσης,
• εγκατάσταση υποδομών εξυπηρέτησης επισκεπτών,
• νέα περίφραξη,
• κατασκευή αποστραγγιστικού δικτύου,
• αποκατάσταση και συντήρηση των αρχαίων κτιριακών καταλοίπων,
• παρεμβάσεις για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία,
• δημιουργία υπαίθριου χώρου εκδηλώσεων.

Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, τα έργα αυτά εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την προστασία και ανάδειξη των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων της Λήμνου.

Λίνα Μενδώνη: «Στόχος μας είναι η απόδοση των μνημείων στην κοινωνία»

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε την έγκριση της μελέτης για τον αρχαίο Περίβολο ως το επόμενο βήμα του σχεδιασμού για τη συνολική ανάδειξη του Ιερού των Καβείρων.

Όπως δήλωσε:

«Η έγκριση της μελέτης για την ανάδειξη του αρχαίου Περιβόλου του Ιερού των Καβείρων αποτελεί το επόμενο βήμα ενός ολοκληρωμένου σχεδίου που υλοποιεί το υπουργείο Πολιτισμού για τη συνολική προστασία και ανάδειξη ενός από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του Βορείου Αιγαίου».

Η υπουργός αναφέρθηκε και στα έργα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, συνολικού προϋπολογισμού 4 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας ότι αυτά εξασφάλισαν την προστασία και ανάδειξη των τριών διακριτών οικοδομικών φάσεων του Ιερού, καθώς και νέες υποδομές για τους επισκέπτες.

Για τη νέα διαδρομή, τόνισε ότι επιτρέπει την ασφαλή προσέγγιση του αρχαίου Περιβόλου, δημιουργεί νέες οπτικές προς το Ιερό και τον κόλπο του Πουρνιά και εξασφαλίζει πλήρη προσβασιμότητα.

Η Λίνα Μενδώνη σημείωσε ακόμη ότι το υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί την τελευταία επταετία ένα ευρύτερο πρόγραμμα παρεμβάσεων στη Λήμνο, το οποίο περιλαμβάνει σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Πολιόχνη και η Ηφαιστία, αλλά και βυζαντινά και νεότερα μνημεία.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Λήμνου, το οποίο αποδόθηκε εκ νέου στο κοινό το 2025, μετά την πλήρη αποκατάστασή του από τις ζημιές που προκάλεσε ο σεισμός του 2014.

«Στόχος μας δεν είναι μόνο η προστασία των μνημείων, αλλά η απόδοσή τους στην κοινωνία ως ζωντανών τόπων ιστορίας, γνώσης και πολιτισμού», υπογράμμισε η υπουργός.

Διαβάστε περισσότερα Λήμνος: Αναδεικνύεται το Ιερό των Καβείρων – Η νέα διαδρομή των 270 μέτρων

* Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά εδώ