Το Ουζμπεκιστάν γυρίζει την πλάτη στη Ρωσία; Άνοιγμα σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Τουρκία

Το Ουζμπεκιστάν γυρίζει την πλάτη στη Ρωσία; Άνοιγμα σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Τουρκία

Μια σημαντική γεωπολιτική μετατόπιση βρίσκεται σε εξέλιξη στην Κεντρική Ασία, με το Ουζμπεκιστάν να επιχειρεί να περιορίσει τη μονομερή εξάρτησή του από τη Ρωσία και να διευρύνει τις σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Τουρκία και τις χώρες της Ασίας.

Η Τασκένδη δεν φαίνεται να επιδιώκει ρήξη με τη Μόσχα. Αντίθετα, επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο εξωτερικών σχέσεων, στο οποίο κανένα κράτος δεν θα διαθέτει μονοπωλιακή επιρροή.

Ένταξη στον ΠΟΕ και άνοιγμα στις διεθνείς αγορές

Κεντρικός πυλώνας της στρατηγικής αυτής είναι η προσπάθεια ολοκλήρωσης της διαδικασίας ένταξης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) εντός του 2026.

Σύμφωνα με την ουζμπεκική πλευρά, οι διαπραγματεύσεις έχουν περάσει σε πιο προχωρημένο στάδιο, ενώ από τον Μάρτιο έχουν ευθυγραμμιστεί 190 κανονιστικές και νομικές πράξεις με τις απαιτήσεις του ΠΟΕ.

Παράλληλα, η Τασκένδη έχει ήδη ολοκληρώσει 31 από τις 34 διμερείς συμφωνίες για τους όρους πρόσβασης στις αγορές, ενώ οι υπόλοιπες τρεις βρίσκονται στο τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων.

Η ένταξη στον ΠΟΕ δεν αποτελεί μόνο οικονομικό στόχο. Για την Τασκένδη αποτελεί και εργαλείο στρατηγικής διαφοροποίησης, καθώς μπορεί να διευρύνει την πρόσβαση της χώρας σε διεθνείς αγορές και να προσελκύσει επενδύσεις από ένα μεγαλύτερο εύρος χωρών.

Η Ρωσία παραμένει σημαντική, αλλά όχι μοναδική

Παρά τη στροφή προς νέους οικονομικούς εταίρους, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπορικό και οικονομικό εταίρο του Ουζμπεκιστάν.

Ωστόσο, η Τασκένδη φαίνεται να επιδιώκει να μειώσει τους κινδύνους που θα μπορούσε να προκαλέσει μια υπερβολική εξάρτηση από τη ρωσική αγορά, ιδιαίτερα στο περιβάλλον των διεθνών κυρώσεων κατά της Μόσχας.

Έτσι, η πολιτική του Ουζμπεκιστάν δεν μοιάζει με οριστική ρήξη με τη Ρωσία, αλλά περισσότερο με προσπάθεια δημιουργίας πολλαπλών οικονομικών και πολιτικών επιλογών.

Η χώρα ενισχύει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και άλλες ασιατικές χώρες.

Αλλάζει και ο χάρτης της μετανάστευσης

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαφοροποίηση της αγοράς εργασίας για τους πολίτες του Ουζμπεκιστάν.

Η Ρωσία παραμένει ο σημαντικότερος προορισμός για Ουζμπέκους εργαζομένους, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περίπου 1,3 έως 1,5 εκατομμύρια πολίτες που εργάζονται στη χώρα.

Η Τασκένδη, όμως, αναπτύσσει παράλληλα οργανωμένα προγράμματα νόμιμης απασχόλησης στη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλες χώρες.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο τη δημιουργία νόμιμων διαύλων απασχόλησης Ουζμπέκων εργαζομένων, μεταξύ άλλων και στον αμερικανικό αγροτικό τομέα.

Η δημιουργία εναλλακτικών αγορών εργασίας περιορίζει σταδιακά την εξάρτηση από έναν και μόνο προορισμό και μειώνει την οικονομική και κοινωνική επιρροή που μπορεί να ασκεί η Μόσχα μέσω της αγοράς εργασίας.

Και στο βάθος… στρατιωτική συνεργασία με τις ΗΠΑ

Το πιο ενδιαφέρον ίσως στοιχείο της νέας πολιτικής της Τασκένδης αφορά τον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.

Το Ουζμπεκιστάν ενισχύει τη στρατιωτική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, εκπρόσωποι των δύο πλευρών συμφώνησαν σε σχέδιο διμερούς στρατιωτικής συνεργασίας για την περίοδο 2026-2027.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η εκπαίδευση Ουζμπέκων στρατιωτικών και η διεύρυνση της συμμετοχής τους στο αμερικανικό πρόγραμμα IMET, που αφορά τη στρατιωτική εκπαίδευση και κατάρτιση.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς δείχνει ότι η Τασκένδη δεν περιορίζει τη διαφοροποίηση των σχέσεών της στην οικονομία, αλλά την επεκτείνει και στον τομέα της ασφάλειας.

Η Τασκένδη δεν θέλει νέο «αφεντικό»

Παρά το αυξανόμενο άνοιγμα προς την Ουάσιγκτον, η πολιτική του Ουζμπεκιστάν δεν φαίνεται να συνιστά απλή αντικατάσταση της ρωσικής επιρροής με αμερικανική.

Η χώρα παραδοσιακά αποφεύγει την πλήρη προσκόλληση σε στρατιωτικοπολιτικούς συνασπισμούς και επιδιώκει να διατηρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο περιθώριο ανεξάρτητων επιλογών.

Η συνεργασία με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Τουρκία και τον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών προσθέτει νέα επίπεδα οικονομικής, πολιτικής και αμυντικής συνεργασίας.

Την ίδια στιγμή, το Ουζμπεκιστάν δεν είναι μέλος του Οργανισμού Συλλογικής Συνθήκης Ασφάλειας (CSTO), γεγονός που του επιτρέπει να διατηρεί μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στον τομέα της άμυνας.

Η Κεντρική Ασία αλλάζει

Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο το Ουζμπεκιστάν. Αποτυπώνει μια ευρύτερη τάση στην Κεντρική Ασία.

Οι χώρες της περιοχής εξακολουθούν να συνεργάζονται με τη Ρωσία, αλλά ταυτόχρονα αναζητούν νέες οικονομικές, εμπορικές, ενεργειακές και αμυντικές επιλογές.

Για τη Μόσχα, η εξέλιξη σημαίνει σταδιακή υποχώρηση του παραδοσιακού μονοπωλίου της επιρροής της στην περιοχή.

Για την Τασκένδη, όμως, το ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλείψει τη Ρωσία, αλλά να αποκτήσει περισσότερες επιλογές.

Το Ουζμπεκιστάν επιχειρεί να περάσει από ένα μοντέλο ισχυρής εξάρτησης από έναν βασικό περιφερειακό εταίρο σε ένα πολυδιάστατο σύστημα συνεργασιών, όπου η Ρωσία παραμένει σημαντική, αλλά συνυπάρχει με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Τουρκία και τις μεγάλες ασιατικές οικονομίες.

Και αυτή η αλλαγή, αν συνεχιστεί, μπορεί να αναδιαμορφώσει σημαντικά τις ισορροπίες στην Κεντρική Ασία και στον ευρύτερο μετασοβιετικό χώρο.

*Φωτογραφία αρχείου

Δείτε επίσης:

Διαβάστε περισσότερα Το Ουζμπεκιστάν γυρίζει την πλάτη στη Ρωσία; Άνοιγμα σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Τουρκία



* Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά εδώ